Czytanie jako metoda rozwoju i edukacji. Relacja z konferencji dla bibliotekarzy i edukatorów - Aktualności - Biblioteka Narodowa

Jubileuszowa konferencja przypomniała, że kampania „Cała Polska czyta dzieciom”, zainaugurowana 1 czerwca 2001 roku, od lat konsekwentnie buduje społeczną świadomość znaczenia codziennego czytania dzieciom. Fundacja podkreśla, że czytanie od najwcześniejszych lat wspiera rozwój języka, myślenia, wyobraźni i wrażliwości moralnej, a dziś – w obliczu nowych zagrożeń cywilizacyjnych oraz wpływu mediów elektronicznych – staje się również ważnym narzędziem ochrony psychicznej i społecznej najmłodszych.

Pierwszy dzień konferencji otworzyły wystąpienia gospodarzy i organizatorów, w tym dyrektora Biblioteki Narodowej dr. Tomasza Makowskiego oraz prezes Fundacji Ireny Koźmińskiej. Ważnym elementem inauguracji była także prezentacja dorobku 25 lat kampanii oraz rozmowa z Magdaleną Zawadzką o języku jako naszym wspólnym dobru i sile słowa mówionego i czytanego.

– Fundacja „Cała Polska czyta dzieciom” od lat konsekwentnie przypomina, jak ważne są relacje międzyludzkie i jak wiele buduje wspólne czytanie. Kiedy mama lub tata czyta dziecku, w istocie czytają dwie osoby. Także dziś, w świecie coraz bardziej naznaczonym samotnością, niezwykle ważne jest tworzenie wspólnych wspomnień poprzez lekturę – najpierw wtedy, gdy rodzice czytają dzieciom, a później, gdy dorosłe dzieci czytają swoim rodzicom, wracając pamięcią do własnego dzieciństwa – zaznaczył dyrektor Biblioteki Narodowej.

Po filmie przypominającym historię powstania kampanii, jej prezes powiedziała, że choć fundacja kojarzona jest przede wszystkim z książkami i czytaniem, jej najważniejszą misją jest dobro dziecka oraz wspieranie zdrowia psychicznego, emocjonalnego i moralnego dzieci i młodzieży. Podkreśliła, że impulsem do stworzenia fundacji były także jej osobiste doświadczenia macierzyńskie i poszukiwanie odpowiedzi na pytanie, jak mądrze budować relację z dzieckiem. Jak zaznaczyła, to właśnie lektury poświęcone wychowaniu, wartościom i głośnemu czytaniu uświadomiły jej, że czytanie dzieciom ma niezwykłą moc – buduje więź, rozwija wyobraźnię, uczy języka i przekazuje wartości.

Program piątkowych obrad koncentrował się wokół kluczowych wyzwań współczesnego dzieciństwa. Uczestnicy wysłuchali m.in. wykładu dr Teresy Jadczak-Szumiło, poświęconego skutkom traumy wczesnodziecięcej oraz drodze do zdrowia i odporności, a także wystąpienia dr Marzeny Żylińskiej o przejściu „od kultury nauczania do kultury uczenia się”. Istotne miejsce zajęły również refleksje nad ochronną rolą literatury i wspólnego czytania, obecne podczas panelu literackiego poświęconego czytaniu dzieciom jako wsparciu ich rozwoju oraz odporności psychicznej i społecznej. Dopełnieniem tej części był wykład prof. Marka Kaczmarzyka dotyczący wpływu mediów cyfrowych na neurorozwój dzieci i młodzieży.

Obok wykładów odbyły się bloki warsztatowe, podczas których uczestnicy mogli pogłębiać wiedzę i zdobywać konkretne narzędzia do pracy. Tematy warsztatów dotyczyły m.in. kompetencji relacyjnych nauczyciela, metod pracy z tekstem literackim oraz współczesnych zagrożeń dla rozwoju dzieci, w tym ochrony przed pornografią.

Sobotnia część konferencji rozpoczęła się od rozmowy o czytaniu jako ważnej metodzie wspierania rozwoju osób z niepełnosprawnościami, a następnie od wystąpienia Ireny Koźmińskiej „Mądre wychowanie dzieci w coraz trudniejszym świecie”. Kolejne warsztaty poświęcono m.in. modelowi neurosekwencyjnemu w rozumieniu zachowań dzieci, nauczaniu wartości moralnych, współpracy liderek i liderów kampanii oraz codziennemu czytaniu w placówkach i domach rodzinnych.

Konferencja w Bibliotece Narodowej pokazała, że czytanie – rozumiane jako codzienny gest bliskości, rozmowy i wspólnego przeżywania świata – pozostaje jedną z najważniejszych metod wspierania rozwoju dzieci i młodzieży. Jak podkreślano, nauka czytania wymaga sekwencyjnej i efektywnej integracji wielu umiejętności, wspieranych przez sieci językowe, wzrokowe i skojarzeniowe. Ich rozwój oraz plastyczność są największe w pierwszych latach życia, dlatego właśnie wtedy szczególnego znaczenia nabiera wspólna lektura. To ona stanowi jedno z najważniejszych narzędzi budowania rozwoju umysłowego dziecka, wspierając nie tylko jego kompetencje językowe, lecz także emocjonalne i społeczne dojrzewanie. W świecie nadmiaru bodźców i silnej presji mediów elektronicznych książka i wspólna lektura pozostają jednymi z najprostszych, a zarazem najskuteczniejszych narzędzi wspierania dzieci.

Jubileusz 25-lecia kampanii „Cała Polska czyta dzieciom” stał się również okazją do mianowania nowych ambasadorów akcji. Konferencja była rejestrowana, a organizatorzy planują udostępnienie jej treści online.