2026
Imieniny Jana Kochanowskiego 2026
Imieniny Jana Kochanowskiego, literacki piknik Biblioteki Narodowej, odbędzie się 27 czerwca w Ogrodzie Krasińskich w Warszawie oraz w Pałacu Rzeczypospolitej. Motywem przewodnim tegorocznej edycji będzie twórczość Bolesława Prusa.
Prus fascynuje nas jako kronikarz codzienności, uważny obserwator społecznych mechanizmów i przemian nowoczesnego świata. W tym, jak dziś go czytamy, uwidacznia się nasz stosunek do samych siebie, technologii, natury, miasta, emancypacji i pieniędzy. To pisarz konkretu: pokazuje, że nawet najbardziej wzniosłe idee mają swój materialny wymiar.
Aleksander Głowacki oddzielał życie prywatne od działalności twórczej – wszystkie książki publikował pod pseudonimem. Co daje taka strategia? Jakie są plusy posiadania więcej niż jednej tożsamości? O pisaniu własnym głosem pod cudzym imieniem porozmawiają Ove Løgmansbø/ Remigiusz Mróz, oraz Wit Szostak/ Dobrosław Kot. Spotkanie poprowadzi Monika Ochędowska.
Prus wierzył w postęp, ale jednocześnie dostrzegał niebezpieczeństwa ludzkiej hegemonii nad światem. O wątkach antropocentrycznych w jego twórczości oraz kwestiach związanych ze zmianą klimatu porozmawiają Inga Iwasiów i Tomasz Sobieraj.
Przemiany obyczajowe zmieniają nasze myślenie o relacjach romantycznych, również tych przedstawionych w książkach – młodsi odbiorcy i odbiorczynie mają własny sposób czytania kanonu. Razem z Aleksandrą Korczak i Juliuszem Kurkiewiczem spróbujemy odpowiedzieć na nurtujące wielu z nas pytanie: czy Wokulski był stalkerem?
Bohaterowie i bohaterki Lalki oraz Emancypantek marzą o sukcesie, społecznej pozycji i odwzajemnionej miłości, ale ich ambicje często nie mają szans się spełnić. Przegrywanie i rozczarowanie są nieusuwalną częścią ludzkiego doświadczenia. O utracie i sposobach na przetrwanie kryzysu Magdalena Kasperowicz porozmawia między innymi z Patrycją Wieczorkiewicz.
Emancypacja powróci także w spotkaniu z Renatą Bożek i Antoniną Tosiek – będzie ono poświęcone będzie językowi wsi i wychodzeniu z przypisanej roli. Prowadzenie: Katarzyna Hagmajer-Kwiatek.
Pieniądze są wszechobecne w prozie Prusa – warunkują życie społeczne i wpływają na to, co najbardziej intymne. Razem z Jędrkiem Malko, Michałem Protasiukiem i Kają Puto przyjrzymy się historii pieniądza i spróbujemy wyobrazić sobie, jakie waluty będą rządzić przyszłością.
Portretując XIX-wieczne życie, Prus zwracał uwagę na uliczny hałas – dźwięki codzienności, które już wtedy towarzyszyły nowoczesnemu miastu. W XXI wieku to doświadczenie stało się intensywniejsze niż kiedykolwiek wcześniej: szum otacza nas w rzeczywistości fizycznej i cyfrowej. O przebodźcowaniu i sposobach radzenia sobie z nadmiarem porozmawiają Małgorzata Halber i Marta Michalska.
Z kolei o codziennym wymiarze mody z czasów Bolesława Prusa i współczesnym powrocie do estetyki XIX wieku opowiedzą Gosia Baczyńska i Marcin Różyc. Spotkanie poprowadzi Hanna Rydlewska.
Pisząc Faraona, Prus nie tylko wykonał imponujący research, ale też tchnął życie w odległy świat – sprawił, że motywacje antycznych bohaterów pozostają żywe i angażujące. O researchu, wyobraźni i budowaniu minionych rzeczywistości będą dyskutować m.in. Radek Rak i Maciej Płaza.
Piotr Kubkowski i Filip Springer porozmawiają z Juliuszem Ćwieluchem o historii kolarstwa oraz pasji do rowerów, którą podzielał także Aleksander Głowacki – honorowy członek Warszawskiego Towarzystwa Cyklistów.
Przed nami także spotkanie poświęcone opowiadaniu jako formie literackiej, przygotowane z okazji dziesiątej rocznicy Nagrody im. Marka Nowakowskiego, oraz inne niespodzianki, o których niebawem.
Część wieczorną otworzymy koncertem zespołu Księżyc, który razem z Moniką Brodką wykona Pieśń świętojańską o Sobótce.
Grupa Hofesinka zaprezentuje improwizację teatralną inspirowaną „Kronikami” Prusa, a kapela Tęgie Chłopy, słynąca z żywiołowych koncertów, wniesie folkową energię na wieczorny dansing.
Nie zabraknie stałych punktów programu: meczu poetyckiego oraz spektaklu i warsztatów dla dzieci. Jak co roku w Ogrodzie Krasińskich pojawią się najważniejsze polskie wydawnictwa – będzie można kupić książki i zdobyć autografy ulubionych autorów i autorek.
Festiwal literacki organizowany jest w ramach promocji projektu pn. „Pełna czytelnia Rzeczypospolitej, działanie FENX.07.01 Infrastruktura kultury i turystyki kulturowej, priorytet FENX.07 Kultura Programu FEnIKS 2021–2027".
