Biblioteka Narodowa i Narodowe Centrum Badań Jądrowych podpisały porozumienie o współpracy
W dniu 2 września 2026 roku dr Tomasz Makowski, dyrektor Biblioteki Narodowej oraz prof. dr. hab. inż. Jakub Kupecki, dyrektor Narodowego Centrum Badań Jądrowych podpisali list intencyjny w sprawie nawiązania współpracy w zakresie wstępnych badań nad zastosowaniem sterylizacji radiacyjnej wiązką elektronów do dezynfekcji zbiorów bibliotecznych na podłożach papierowych.
Nawiązanie współpracy przez BN i NCBJ jest ważnym krokiem dla ochrony dziedzictwa piśmienniczego Rzeczypospolitej Polskiej w świetle nowych regulacji ograniczających stosowanie szkodliwych dla zdrowia i środowiska chemikaliów. Na mocy Decyzji Wykonawczej Komisji (UE) 2025/1074 z dnia 2 czerwca 2025 r. zakazane zostało stosowanie tlenku etylenu – gazu używanego dotychczas do fumigacji zbiorów bibliotecznych, muzealnych i archiwalnych. Ryzyko niszczenia zbiorów bibliotecznych przez mikroorganizmy takie jak pleśnie może w najbliższej przyszłości rosnąć z powodu zmian klimatycznych i towarzyszących im gwałtownym zjawiskom pogodowym: ulewom i powodziom.
Poszukiwanie nowych rozwiązań i technologii jest kluczowym elementem strategii ochrony dóbr kultury. Zespoły eksperckie Biblioteki Narodowej i Narodowego Centrum Badań Jądrowych przeanalizują skuteczność sterylizacji radiacyjnej wobec grzybów pleśniowych oraz wpływ promieniowania na właściwości fizyczne papieru. Na podstawie wyników wstępnych badań oceniona zostanie możliwość realizacji dalszych pogłębionych projektów badawczych w tym kierunku.
