Poetycki świat Urszuli Kozioł
Była poetką, prozaiczką, eseistką i felietonistką, pisała także sztuki teatralne. Poza tym przez kilka dekad prowadziła dział poetycki w miesięczniku „Odra” we Wrocławiu. Należała do plejady wybitnych poetek, które w drugiej połowie XX wieku nadawały ton polskiej literaturze, takich jak: Wisława Szymborska, Anna Kamieńska, Julia Hartwig, Krystyna Miłobędzka, Ewa Lipska czy Joanna Pollakówna.
Wiersze Urszuli Kozioł weszły do kanonu najwybitniejszych dzieł liryki. Cieszyła się uznaniem nie tylko literaturoznawców, ale także czytelników. Urodziła się dziewięćdziesiąt pięć lat temu, 20 czerwca 1931 roku w Rakówce koło Biłgoraja, zmarła niespełna rok temu 20 lipca 2025 roku we Wrocławiu i tam została pochowana na cmentarzu św. Wawrzyńca.
Biblioteka Narodowa może poszczycić się archiwum poetki, przekazanym jeszcze za jej życia. Urszula Kozioł ofiarowała rękopisy swoich wierszy i felietonów. Wśród zbiorów znajdują się także pamiątki rodzinne: rękopis wiersza jej męża, poety Feliksa Przybylaka, oraz fotografia Wisławy Szymborskiej wykonana podczas uroczystości nadania Urszuli Kozioł doktoratu honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego.
Autorka przekazała również notatki do tekstów przygotowywanych z myślą o publikacji w „Odrze”: wstępne wersje tekstów o George Sand i Fryderyku Chopinie, Robercie Musilu i Antonim Czechowie. Znaleźć można także rękopiśmienną wersję listu do tajemniczej „Pani Sowy”, rękopisy kilku wierszy z ostatniego okresu twórczości, m.in. Gry w chowanego, Koń jaki jest, Z podróży na Wschód, a także maszynopis Ballady o cieniu z odręcznymi poprawkami.
Ciekawym świadectwem jej warsztatu jest porównanie rękopisu (wykonanego fioletowym atramentem) z maszynopisem wiersza Odyseusz do Kirke, opatrzonego datą „listopad 94”.
W przekazanych teczkach znajdują się wspólne zdjęcia z mężem – czarno-białe z lat 60. oraz kolorowe z lat 90. XX wieku, wykonane m.in. podczas wycieczki do Arpino, miejsca urodzenia Cycerona.
Szczególną pamiątką jest kopia listu Czesława Miłosza z 17 lipca 1967 roku, wysłanego z Berkeley do Jerzego Hordyńskiego. Miłosz już wcześniej tłumaczył utwory Urszuli Kozioł na angielski – jeden z jej poematów umieścił w antologii Postwar Polish Poetry z 1965 roku, a o jej książce Postoje pamięci pisał z uznaniem na łamach paryskiej „Kultury” w roku 1966.
Urszula Kozioł udzieliła również Bibliotece Narodowej licencji pozwalającej prezentować na polona.pl całą swoją twórczość. Zachęcamy do lektury utworów poetki dostępnych w serwisie oraz wspomnienia o niej opublikowanego na blogu polona.pl.
