O Bolesławie Prusie wystawa otwarta
W rocznicę śmierci pisarza, 19 maja, Biblioteka Narodowa otworzyła wystawę poświęconą Bolesławowi Prusowi. W gmachu głównym przy Alei Niepodległości 213 można obejrzeć rysunki, rękopisy i pierwsze wydania powieści autora.
Wystawę otwiera portret Bolesława Prusa – rysunek autorstwa Konstantego Sopoćki (1903–1992), malarza, grafika, plakacisty, ucznia Mieczysława Kotarbińskiego (malarstwo i rysunek), Władysława Skoczylasa (drzeworyt) i Edmunda Bartłomiejczyka (grafika użytkowa). Portretowi towarzyszy kilka innych prac Sopoćki: rysunków zainspirowanych prozą Prusa, jego opowiadaniami, nowelami.
Na wystawie prezentowane są również rękopisy Prusa. Pierwszy zawiera myśl historiozoficzną, niezwykle aktualną, pomimo ponad stu lat, które minęły od jej zapisania, uniwersalną w swym przesłaniu: „Nic nie trwa wiecznie, wszystko ulega zmianom. Po przypływie następuje odpływ, po nocy dzień, po zimie wiosna. I tak samo po epokach gwałtów, ucisków i smutku, musi nastąpić wolność, sprawiedliwość i radość. Czego obyśmy doczekali”. W osobnej gablocie eksponowany jest rękopis testamentu pisarza, w którym niezwykle szczegółowo, z prawdziwą troską o najbliższych, rozpisuje on swój majątek. Dokument ten autor Placówki podpisał swym prawdziwym imieniem i nazwiskiem: Aleksander Głowacki, pamiętajmy bowiem, iż „Bolesław Prus” to przybrany przez pisarza pseudonim.
W kilku gablotach oglądać można pierwsze wydania powieści Prusa, m.in. Lalkę z 1890 roku, Emancypantki z 1894 oraz Faraona z roku 1898, wszystkie wydane przez wydawnictwo Gebethner i Wolff, z którym Prus stale współpracował (m.in. publikując swe powieści w odcinkach na łamach wydawanego przez tę oficynę popularnego czasopisma „Tygodnik Ilustrowany”). Ekspozycję niejako kończy pierwsze wydanie powieści Dzieci z 1909 roku oraz jeden z numerów wspomnianego „Tygodnika Ilustrowanego”, na łamach którego Bolesław Prus w latach 1911–1912 zamieszczał kolejne odcinki powieści Przemiany. W ostatnich swych powieściach Prus – wybitny obserwator i diagnosta „tu i teraz” społecznego życia – pod pióro wziął wydarzenia rewolucji 1905 roku i ich konsekwencje. Na wystawie w Bibliotece Narodowej prezentowany jest 58 numer „Tygodnika Ilustrowanego” z dnia 11 maja 1912 roku, w którym ukazał się ostatni napisany przez Prusa fragment Przemian. Pracę nad powieścią przerwała śmierć pisarza 19 maja 1912 roku.
Przy okazji wystawy w gmachu głównym Narodowej Książnicy warto przypomnieć również, że goście zwiedzający Pałac Rzeczypospolitej mogą na wystawie stałej, prezentującej największe skarby Biblioteki Narodowej, obejrzeć między innymi oryginalny rękopis powieści Faraon Bolesława Prusa. Ten wyjątkowy dokument robi ogromne wrażenie: czytelnością charakterystycznego duktu pisma, ale przede wszystkim licznymi autorskimi poprawkami, będącymi dowodem intensywnej pracy nad tekstem oraz wielkiej świadomości wagi słowa w warsztacie twórczym Prusa.
Kuratorką wystawy o Bolesławie Prusie jest Anna Romaniuk. Ekspozycja będzie dostępna do 5 lipca w czasie otwarcia czytelń, od poniedziałku do soboty w godzinach 8.30–20.30.
Wystawa czasowa „Bolesław Prus” opracowana przez Zakład Rękopisów Biblioteki Narodowej w ramach promocji projektu pn. „Pełna czytelnia Rzeczypospolitej”, działanie FENX.07.01 Infrastruktura kultury i turystyki kulturowej, priorytet FENX.07 Kultura Programu FEnIKS 2021–2027.
