Niepodległa logoTeraz: zamknięte  |  pon.–sob. 8.30–20.30 

Niech żyje Niepodległa - Biblioteka Narodowa

Aleja Niepodległości - baner

Niech żyje niepodległa zjednoczona Polska

Autor: Sonia Wronkowska

Jednym ze sloganów licznie występujących w polskich źródłach z października i listopada 1918 roku jest fraza „Niech żyje niepodległa zjednoczona Polska”. Była ona m.in. mottem odezw Zarządu Głównego Związku Budowy Państwa Polskiego oraz Komitetu Obchodu Narodowego do udziału w wielkim pochodzie narodowym 17 listopada 1918, ale już wcześniej pojawiała się na plakatach, broszurach, sztandarach i na ustach manifestantów na terenie różnych zaborów. Słynne zawołanie niepodległościowe w końcu trafiło również na karty partytury muzycznej.


Zadania umuzycznienia niepodległościowego hasła podjął się 60-letni Leon Chojecki, autor licznych opracowań muzycznych polskich pieśni narodowych, szkolnych, żołnierskich i kolęd, a także aranżer wielu utworów międzynarodowej literatury muzycznej wydawanych w popularnej serii „Pianista w salonie: zbiór ulubionych utworów ułatwionych przez prof. Chojeckiego”. Prawdopodobnie w okolicach 11 listopada 1918 Chojecki przygotował prosty marsz na fortepian z okazji odzyskania przez Polskę niepodległości pt. „Niech żyje niepodległa zjednoczona Polska”. Budowa utworu – wydzielenie „wezwania” i właściwego „marsza” – może świadczyć o inspiracji doniosłym wydarzeniem, jakim był wielki pochód narodowy 17 listopada, szeroko opisywany w prasie tamtego czasu.


W Polonie zachował się prawdziwy unikat: egzemplarz korektorski z poprawkami Chojeckiego dla wydawnictwa Gebethnera i Wolffa, datowany na 22 listopada 1918. Co więcej, w Polonie można go porównać z egzemplarzem wydanym po korekcie, prawdopodobnie w tym samym roku lub na początku kolejnego – są to 2 odbitki ze zmienionej w międzyczasie matrycy, o czym świadczą tożsame numery wydawnicze: „G 6131 W” na obu egzemplarzach. Dokument daje wgląd w aktywność kompozytora szybko reagującego na potrzeby rynku – spora liczba poprawek zdaje się sądzić o pośpiechu przygotowania publikacji, która zawierając kompozycję okolicznościową miała potencjalnie krótki cykl życia. Trudno ocenić, czy obszerna korekta wynikała z błędów w autografie edycyjnym Chojeckiego, pomyłek rytownika w wydawnictwie Gebethnera i Wolffa, czy była świadectwem zmian dokonanych na ostatnią chwilę przez kompozytora. Co ciekawe, jedną ze zmian było usunięcie dedykacji „Komendantowi Józefowi Piłsudskiemu”. Prawdopodobnie po 2 iteracjach korekty i dołączeniu ozdobnej litografowanej strony tytułowej wydawnictwo było gotowe do druku i dystrybucji wśród świętujących odzyskanie niepodległości obywateli II Rzeczypospolitej.

„Niech żyje niepodległa zjednoczna Polska" w Polonie

____________

Sfinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017-2021