Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Biblioteka Narodowa

Katalogi BN
  1. Zbiory /
  2. Zbiory ikonograficzne /
  3. Kolekcje historyczne

Kolekcje historyczne

Historyczne kolekcje ikonograficzne w zbiorach BN

Na zbiory ikonograficzne Biblioteki Narodowej składają się rysunki polskie i obce XVI-XXI w., grafika polska i obca XVI-XXI w., ekslibrisy polskie i obce XVI-XXI w., fotografie, albumy XVI-XXI w., współczesne wydawnictwa eksperymentalne, karty pocztowe, reprodukcje, varia. Zbiory ikonograficzne liczą obecnie, łącznie z dubletami, ponad 400 tysięcy obiektów. Najcenniejsze obiekty wchodzą w skład kolekcji wilanowskiej i kolekcji Krasińskich. Poza nimi BN przechowuje zbiory z historycznych kolekcji Czetwertyńskich, Schaffgotschów i innych.

  • Kolekcja Czetwertyńskich: albumy - 2 pozycje, rysunki - 100; grafika - ok. 2000.
  • Kolekcja Tarnowskich z Dzikowa: albumy - 7 pozycji.
  • Kolekcja Potockich z Krzeszowic: albumy - 53 pozycje.
  • Kolekcja Zamoyskich z Podzamcza: albumy - 10 pozycji, rysunki - 97 (sztambuch).
  • Biblioteka Ordynacji Zamoyskich: albumy - 3 pozycje, grafika - około 2000.
  • Kolekcja wilanowska: albumy - 371 pozycji, rysunki - 2107, grafika - ok. 15 000.
  • Kolekcja Schaffgotschów: albumy - 190 pozycji, rysunki - ok. 800, grafika - ok. 7000, fotografie - ok. 130.
  • Kolekcja Krasińskich: albumy - 261 pozycji, rysunki - ok. 100, grafika - ponad 3000.

Łącznie kolekcje historyczne liczą: 903 albumy, ok. 3500 rysunków, blisko 27 000 grafik i prawie 130 fotografii z kolekcji historycznych.

Kolekcja wilanowska

zgromadzona została przez Stanisława Kostkę Potockiego, ministra Komisji Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, znawcę sztuki i mecenasa. Po jego śmierci uzupełniana była przez żonę Aleksandrę z Lubomirskich i syna Aleksandra, a następnie przez wnuka Augusta, ożenionego z Aleksandrą z Potockich, która zapisała kolekcję siostrzeńcowi Ksaweremu Branickiemu. Dużą grupę stanowią tu rysunki i plany architektoniczne Francesco Bartolomeo Rastrellego (1700-1771) odnoszące się do pałaców w Peterhofie, Carskim Siole, Pałacu Zimowego i Smolnego w Petersburgu. Na uwagę zasługują projekty dekoracji pałacu w Natolinie Vincenzo Brenny (1745-1820), plany Biblioteki Załuskich i Operalni Saskiej Szymona Bogumiła Zuga (1733-1807), prace Jana Piotra Norblina ( 1745-1830) m.in. Uchwalenie Konstytucji 3 Maja, a także Zygmunta Vogla (1764-1826) widoki Olesina. Spośród artystów obcych wymienić należy Abrahama Blotelinga (1640-1690), Gerarda Edelincka (1640-1707), Jacoba Jordaensa (1593-1678) oraz Samuela Williama Reynoldsa starszego (1773-1835) i Samuela Williama Reynoldsa młodszego (1794-1872). Kolekcja daje przegląd grafiki europejskiej od XVI do XIX w. Zachowała do dziś swój specyficzny układ i zabytkową formę zewnętrzną. Ryciny naklejone są na podkładki z ozdobnie tłoczonego kartonu, ujęte ramkami z barwnych papierów i zgrupowane po kilka według tematów lub autorów w tzw. albumach sztucznych.

Kolekcja Krasińskich

- ryciny i rysunki, obok galerii obrazów i militariów, gromadził Wincenty Krasiński (1782-1858), założyciel Biblioteki Ordynacji Krasińskich. Po jego śmierci Ludwik Józef Adam doprowadził do połączenia biblioteki Krasińskich ze zbiorami Konstantego Świdzińskiego (1793-1855), zawierały one wtedy ponad 12 000 rycin. Fragment zachowanej kolekcji obejmuje dziś ponad 3000 grafik i ok. 100 rysunków. Wśród prac artystów obcych cenne są prace Jacquesa Callota (1592-1635) i jego kopistów - ponad 400 akwafort, ryciny Stefano della Belli (1610-1664), Pietro Fontany (1762-1837), Daniela Chodowieckiego (1726-1857), Karola Grölla (1770-1857), Wilhelma Hondiusa (1597-1658), Jana Piotra Norblina (1745-1830), Kajetana Wincentego Kielisińskiego (1808-1849), Oleszczyńskich: Antoniego (1794-1879), Seweryna (1801-1876) i Władysława (1807-1866). Z kolekcji Świdzińskiego zachowały się litografie i miedzioryty Jana Kazimierza Wilczyńskiego w cyklach: Album de Vilna i Album Kijowskie.

Kolekcja Czetwertyńskich

została zapoczątkowana przez Florentyna Boguszewskiego (1788-1848) sekretarza Wydziału Artylerii i Inżynierii Królestwa Polskiego. Zakupiona następnie przez Seweryna Uruskiego (1814-1890), przeszła do rodziny Czetwertyńskich przez małżeństwo Marii Wandy, córki Uruskiego, z Włodzimierzem Czetwertyńskim. Początkowo znajdowała się w Milanowie na Podlasiu, a następnie przewieziono ją do pałacu Uruskich przy Krakowskim Przedmieściu w Warszawie. Po kapitulacji stolicy w 1939 r. księgozbiór przeniesiono do Biblioteki Narodowej. Obecnie kolekcja liczy ok. 2000 rycin i 100 rysunków.

W 1949 r. Biblioteka Narodowa przejęła historyczną kolekcję Schaffgotschów, hrabiowskiej rodziny (linia dolnośląska, majorat cieplicki) zasiedziałej na Śląsku od średniowiecza do 1945 roku. Kolekcja Schaffgotschów z Cieplic, należąca pierwotnie do biblioteki założonej w 1709 roku przez Jana Antoniego Schaffgotscha, dokumentuje nie tylko mecenat artystyczny rodziny na terenie Kotliny Jeleniogórskiej, ale także ożywione kontakty ze środowiskiem artystycznym polskim i obcym. W kolekcji liczącej kilka tysięcy rycin i kilkaset rysunków przeważają dzieła niemieckie XVI-XVIII w. Są to najczęściej przerysy szkiców architektonicznych dotyczących Śląska i majątków Schaffgotschów.

Kontakt
e-mail: kontakt@bn.org.pl
tel.: (22) 608 29 99
Warszawa, al. Niepodległości 213
więcej informacji o kontakcie...
Mapa witryny