Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Biblioteka Narodowa

Katalogi BN
  1. Zbiory /
  2. Zbiory dźwiękowe i audiowizualne

Zbiory dźwiękowe i audiowizualne

Charakterystyka

W Bibliotece Narodowej gromadzone są przede wszystkim publikacje dźwiękowe i audiowizualne polskich producentów, a ponadto szeroko rozumiane polonika zagraniczne i reprezentatywne wydawnictwa obce. W zbiorze, poza nagraniami muzycznymi, znajdują się  książki mówione (np. dzieła literackie, reportaże dźwiękowe, kursy języków obcych), natomiast wśród nagrań audiowizualnych: filmy fabularne, animowane i dokumentalne. Zasadniczym trzonem zbioru są materiały publikowane. Poza tym podstawowym zakresem gromadzi się również archiwalia dźwiękowe i filmowe, będące fragmentami spuścizn po wybitnych przedstawicielach polskiej kultury, np. kompozytorach Kazimierzu Serockim, Romanie Palestrze i Alfredzie Schützu, dyrygencie Witoldzie Rowickim, śpiewaczce Adelinie Czapskiej, muzykolog Zofii Lissie oraz pisarzach Mironie Białoszewskim i Aleksandrze Wacie.

Do najcenniejszych w zbiorze należą nagrania wydane na historycznych nośnikach dźwięku: wałkach fonograficznych, rolkach pianolowych oraz nagranych techniką akustyczną płytach patefonowych i gramofonowych. Wśród nich są unikatowe rejestracje polskich muzyków: skrzypka Stanisława Barcewicza, pianistów Józefa Hofmanna, Ignacego Friedmana, Teodora Leszetyckiego, Ignacego Jana Paderewskiego i Józefa Śliwińskiego, śpiewaków Władysława Florjańskiego, Janiny Korolewicz-Waydowej, Marceliny Sembrich-Kochańskiej, Aleksandra Myszugi, Ignacego Dygasa, Tadeusza Leliwy, Adama Didura, Wiktorii Kaweckiej i Lucyny Messal. Są również nagrania wybitnych artystów zagranicznych oraz szereg płyt wykonawców współczesnych, w tym solistów, dyrygentów, zespołów orkiestrowych i kameralnych. Dużą część zbioru stanowią nagrania polskiej muzyki rozrywkowej, jazzowej i ludowej. Charakter dokumentacyjny mają nagrania słowne: recytacje Kazimiery Iłłakowiczówny i Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, wystąpienia radiowe Karola Szymanowskiego, przemówienie marszałka Józefa Piłsudskiego.

Udostępnianie

Zbiór jest udostępniany w Czytelni Nagrań Dźwiękowych i Audiowizualnych. Informacja o zgromadzonych nagraniach znajduje się w ogólnym katalogu Biblioteki Narodowej (dostępny online) oraz komputerowej bazie danych „Audio” i katalogu kartkowym (dostępnym w Czytelni Nagrań Dźwiękowych i Audiowizualnych).

Historia

Początki gromadzenia nagrań dźwiękowych w Bibliotece Narodowej sięgają 1935 r., kiedy powołano do życia Centralne Archiwum Fonograficzne, powiązane organizacyjnie z Oddziałem Muzycznym. Działalność Archiwum zainicjował, a następnie sprawował nad nim kierownictwo Julian Pulikowski, muzykolog i wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego. Zadaniem CAF było gromadzenie i opracowywanie nagrań folkloru muzycznego ziem polskich, które rejestrowano na wałkach fonograficznych podczas wyjazdów terenowych.
Gromadzono również spisane teksty ludowych pieśni i transkrypcje ich melodii. W 1939 r. zbiór liczył 4862 wałki fonograficzne z zapisem blisko 10 tysięcy melodii. W czasie II wojny światowej ten bezcenny materiał dokumentacyjny został bezpowrotnie zniszczony, dzieląc tym samym los większości zbiorów Biblioteki Narodowej.

W obecnym kształcie zbiór dźwiękowy Biblioteka Narodowa rozpoczęła systematycznie gromadzić dopiero w 1961 r., po ukazaniu się zapisu o płytach gramofonowych polskiej produkcji w rozporządzeniu Ministra Kultury i Sztuki dotyczącym tzw. egzemplarzy gratisowych dla bibliotek. Początkowo nagrania gromadził i opracowywał Zakład Zbiorów Muzycznych, w którym wyodrębniono w 1974 r. Sekcję Dokumentów Dźwiękowych. Rozwój zbioru stał się przyczyną utworzenia w 1982 r. samodzielnej Pracowni Dokumentów Dźwiękowych, a w 2000 r. przekształcenia jej w Zakład Zbiorów Dźwiękowych i Audiowizualnych. Nagrania audiowizualne (filmy) zaczęto gromadzić pod koniec lat dziewięćdziesiątych. W 2007 r. nastąpił trzykrotny wzrost wpływu egzemplarza obowiązkowego nagrań dźwiękowych i audiowizualnych (2006 r. - ok. 6500 jednostek inwentarzowych, 2007 r. -  ponad 18 500 jednostek inwentarzowych). Dzięki utrzymaniu wysokiego poziomu wpływu w następnych latach, w koniec grudnia 2014 r. zbiory dźwiękowe i audiowizualne BN liczyły 222.166 jednostki, co stawia je w czołówce podobnych kolekcji w kraju.

Kontakt
e-mail: kontakt@bn.org.pl
tel.: (22) 608 29 99
Warszawa, al. Niepodległości 213
więcej informacji o kontakcie...
Mapa witryny