Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Biblioteka Narodowa

Katalogi BN

Konserwacja

Wszystkie obiekty biblioteczne podlegają procesowi naturalnego starzenia, którego tempo i sposób przebiegu zależy od rodzaju użytych materiałów. Ponadto ulegają one:

  • zniszczeniom mechanicznym spowodowanym częstym lub nieostrożnym użytkowaniem
  • zniszczeniom spowodowanym złymi warunkami przechowywania:
    • niewłaściwa konstrukcja, położenie budynku oraz jego wyposażenie
    • niestabilne warunki klimatyczne (temperatura i wilgotność powietrza)
    • nieodpowiednie oświetlenie
    • zanieczyszczenie powietrza
    • brak opakowań ochronnych lub stosowanie opakowań niewłaściwych
  • zniszczeniom spowodowanym czynnikami biologicznymi:
    • mikrobiologiczny rozkład materiałów bibliotecznych
    • owady
    • gryzonie
  • zniszczeniom spowodowanym przez katastrofy.

Obiekty bardzo zniszczone, których stan zachowania uniemożliwia korzystanie z nich, a destrukcja obiektu pogłębia się, poddawane są zabiegom konserwatorsko-restauratorskim. W dziedzinie tej w ostatnich latach ukształtowały się dwa kierunki działania:

  • konserwacja tradycyjna, traktująca indywidualnie każdy obiekt biblioteczny poddawany zabiegom restauratorskim
  • konserwacja masowa, której celem jest ratowanie ogromnych ilości zbiorów XIX- i XX-wiecznych wyprodukowanych na nietrwałym tzw. kwaśnym papierze.

Tradycyjną konserwacją objęte są zabytkowe obiekty ze zbiorów specjalnych BN oraz cymelia. Prace restauratorskie poprzedzane są wnikliwą analizą zabytku, jego budowy i stanu zachowania oraz badaniami mikrobiologicznymi i fizykochemicznymi. Badania mają na celu identyfikację użytych materiałów i określenie stopnia ich degradacji, a także techniki wykonania. Indywidualnie do każdego przyjmowanego do konserwacji obiektu opracowywana jest dokumentacja opisowa i fotograficzna oraz program badań i zabiegów konserwatorskich. W Bibliotece Narodowej ostatnio coraz częściej stosowana jest tzw. restauracja zachowawcza, której celem jest przede wszystkim zabezpieczenie zabytkowego obiektu przed dalszą destrukcją i wzmocnienie jego struktury. Rekonstrukcja brakujących fragmentów ograniczana jest raczej do niezbędnego minimum.

Zbiory XIX i XX-wieczne stanowią przeważającą część zasobu Biblioteki Narodowej. Wprowadzenie w XIX wieku do masy papierowej takich produktów, jak klej żywiczny i siarczan glinowy oraz ścier drzewny, spowodowało, że papier był kwaśny już w chwili jego produkowania, a z upływem lat stawał się coraz bardziej kruchy. Ze względu na właściwości fizyko-chemiczne, papiery te są wrażliwsze na wszystkie zewnętrzne zagrożenia. Liczba zbiorów XIX i XX-wiecznych zagrożonych zniszczeniem jest zbyt wielka do uratowania ich metodami konserwacji tradycyjnej. Ratunek zbiorom może zapewnić jedynie konserwacja masowa, której głównym celem jest odkwaszenie papieru.

Kontakt
e-mail: kontakt@bn.org.pl
tel.: (22) 608 29 99
Warszawa, al. Niepodległości 213
więcej informacji o kontakcie...
Mapa witryny