Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Biblioteka Narodowa

Katalogi BN
  1. Zbiory /
  2. Gromadzenie zbiorów

Gromadzenie zbiorów

Gromadzenie i wieczyste archiwizowanie dorobku umysłowego Polaków jest nadrzędnym zadaniem Biblioteki Narodowej. Obowiązek ten nakładały na Narodową Książnicę wszystkie akty prawne regulujące zasady jej działalności, począwszy od Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 lutego 1928 r. ustanawiającego Bibliotekę Narodową po nadany 30 lipca 2007 r. przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (z późniejszymi nowelizacjami) Statut Biblioteki Narodowej. Szczegółowe zasady gromadzenia zbiorów w BN reguluje obecnie dokument Jednolite zasady gromadzenia zbiorów wprowadzony Zarządzeniem Dyrektora Biblioteki Narodowej nr 70/2012 z dnia 31 grudnia 2012 r. Postanowienia w nim zawarte wypływają z wniosków sformułowanych w raporcie powołanego przez Dyrektora BN Zespołu ds. opracowania koncepcji gromadzenia zbiorów Biblioteki Narodowej.

Pobierz Jednolite zasady gromadzenia zbiorów [plik PDF]

Biblioteka Narodowa gromadzi w celu wieczystej archiwizacji całość polskiej produkcji wydawniczej, publikacje dotyczące Polski oraz inne dokumenty nieprzeznaczone do rozpowszechniania, o szczególnej wartości dla historii i kultury polskiej w zakresie piśmiennictwa, kartografii, rysunku, grafiki, fotografii, muzyki oraz filmu. Gromadzone są zatem polonika krajowe, czyli materiały biblioteczne powstałe na terenie Polski w granicach odpowiednich dla okresu ich powstania oraz polonika zagraniczne: dokumenty powstałe poza granicami kraju pisane lub publikowane po polsku, których twórcami są osoby pochodzenia polskiego oraz dzieła dotyczące Polski, Polaków, innych mieszkańców Polski lub dedykowane oraz adresowane do Polaków. Dodatkowo gromadzone są najważniejsze publikacje zagraniczne z zakresu nauk społecznych i humanistycznych, niezbędne do rozwoju nauki i kultury polskiej, zwłaszcza informacyjne oraz z zakresu bibliologii i bibliotekoznawstwa.

Jako materiały biblioteczne rozumiane są dokumenty zawierające utrwalony wyraz myśli ludzkiej, w tym przeznaczone do rozpowszechniania i zwielokrotnione, niezależnie od nośnika fizycznego i sposobu zapisu treści. Za materiał biblioteczny mogą być uznane również inne obiekty, jeśli należą do świadomie gromadzonych kolekcji lub spuścizn, których zasadniczą część stanowią właściwe materiały biblioteczne.

Gromadzenie zbiorów w Bibliotece Narodowej odbywa się poprzez obowiązkowy egzemplarz biblioteczny, zakupy, dary, wymianę, pozyskiwanie i tworzenie kopii.

Egzemplarz obowiązkowy

Podstawą tworzenia kompletnego archiwum piśmiennictwa narodowego było przyznane Bibliotece Narodowej w 1927 r. prawo do otrzymywania bezpłatnych egzemplarzy wszystkich publikacji przeznaczonych do rozpowszechniania, wydawanych na ówczesnym terytorium Polski. Na mocy Ustawy o obowiązkowych egzemplarzach bibliotecznych z 7 listopada 1996 r. oraz Rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z 6 marca 1997 r. w sprawie wykazu bibliotek uprawnionych do otrzymywania egzemplarzy obowiązkowych poszczególnych rodzajów publikacji oraz zasad i trybu ich przekazywania, a także zmieniającego je Rozporządzenia z 24 maja 1999 r., Bibliotece Narodowej przekazywane są po dwa egzemplarze wszystkich publikacji wydawanych w Polsce: książek, czasopism, gazet, druków muzycznych, atlasów, map oraz druków ulotnych dokumentujących życie społeczne, jak również dokumentów dźwiękowych, audiowizualnych i elektronicznych. Uregulowania prawne stanowiące o egzemplarzu obowiązkowym (eo), przyjęte w różnych krajach, za podstawowe cele jego archiwizowania przyjmują: zachowanie dziedzictwa kulturowego, opracowywanie bibliografii narodowej i sporządzanie statystyki wydawniczej. Także w Polsce egzemplarz obowiązkowy traktowany jest jako element dziedzictwa narodowego.

Więcej o egzemplarzu obowiązkowym

Zakupy, wymiana, dary

Mimo względnej stabilności wpływu egzemplarza obowiązkowego książek i czasopism ocenia się, że około 10% publikacji nie trafia do Biblioteki Narodowej. Pozostałą część Biblioteka musi zatem uzupełniać drogą zakupów bądź wymiany z innymi bibliotekami krajowymi i zagranicznymi. Co roku też zbiory powiększają się dzięki hojności darczyńców. Zakup zabytkowych dzieł narodowego piśmiennictwa, pojawiających się na rynku antykwarycznym, stopniowo uzupełnia także zasoby książek dawnych, niszczonych i zdekompletowanych w wyniku II wojny światowej.

 

 

Kontakt
e-mail: kontakt@bn.org.pl
tel.: (22) 608 29 99
Warszawa, al. Niepodległości 213
więcej informacji o kontakcie...
Mapa witryny