Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Biblioteka Narodowa

Katalogi BN
  1. Dla bibliotekarzy /
  2. NFS /
  3. Katalogowanie /
  4. Katalogowanie na świecie

Katalogowanie na świecie

Międzynarodowe ustalenia są uzgadniane, formułowane i publikowane przez dwa ośrodki: IFLA (International Federation of Library Associations and Institutions) oraz ALA (American Library Association). W zakresie katalogowania oba stowarzyszenia prowadzą własne strategie zakorzenione w długiej tradycji: IFLA nadzoruje prace nad ISBD, zaś ALA nad RDA (wcześniej AACR). W 2009 roku członkowie tych organizacji, pod auspicjami Sekcji katalogowania IFLA, sformułowali ogólne wytyczne, International Cataloguing Principles (ICP), stanowiące podstawę dla aktualnych przepisów katalogowania.

 

ISBD – INTERNATIONAL STANDARD BIBLIOGRAPHIC DESCRIPTION (IFLA)

Standard opisu bibliograficznego opracowany przez IFLA już w początkach lat 70 XX wieku. Poszczególne arkusze ISBD stanowiły podstawę dla polskich arkuszy norm opisu bibliograficznego (PN-N01152). W 2011 roku IFLA opublikowała nową, scaloną wersję ISBD (consolidated edition).

Dokumentacja w wersji angielskiej:

Materiały dodatkowe (prezentacje PPT):

RDA – RESOURCE DESCRIPTION AND ACCESS (ALA)

Nowe anglo-amerykańskie zasady katalogowania, które zastąpiły w 2007 roku postanowienia AACR2 (Anglo-American Cataloguing Rules, ed. 2). RDA zostało opracowane przez członków Joint Steering Committee for Development of RDA, w skład którego wchodzą przedstawiciele instytucji bibliotekarskich z USA, Wielkiej Brytanii, Kanady, Irlandii, Szkocji i Walii. RDA jest odpowiedzią środowiska bibliotekarskiego na zmiany, które zaszły w przestrzeni informacyjnej w ostatnich latach i reakcją na duży udział dokumentów elektronicznych w obiegu informacji w nauce. Celem twórców RDA było przygotowanie znormalizowanych wytycznych i instrukcji prezentujących spójne i elastyczne zasady opisu formy oraz zawartości różnego typu dokumentów, które będą zgodne z międzynarodowymi zasadami, modelami oraz standardami (przede wszystkim modelem FRBR). Zalecenia RDA skierowane są głownie do świata bibliotekarskiego, ale możliwe do adaptacji także w innych środowiskach (archiwach, muzeach).

Charakterystyczną cechą RDA jest uniezależnienie prezentacji opisu od konkretnego formatu danych bibliograficznych czy systemu informacyjno-wyszukiwawczego, służącego do ich przechowywania i udostępniania. RDA jest standardem katalogowania, który w założeniu ma funkcjonować jako narzędzie w trybie online, udostępniające odpowiednie wytyczne i wskazówki potrzebne do sporządzenia opisu konkretnego typu zasobu oraz punktów dostępu.

Dostęp do treści dokumentu jest możliwy za pośrednictwem RDA Toolkit (odpłatnie).

Lista ośrodków, które zaimplementowały RDA lub aktualnie wdrażają (na podst. JSC Annual report, 2013):

  • Library of Congress, 31 marca 2013 r.

  • British Library, 31 marca 2013 r.

  • Library and Archives Canada, od kwietnia 2013 r. – (prace są w toku)

  • National Library of Australia oraz inne biblioteki australijskie, 31 marca 2013 r.

  • DNB oraz biblioteki z kręgu niemieckojęzycznego, planowane zakończenie implementacji - koniec 2015 r.

Opracowania w języku polskim:

RDA – zasoby i dostęp (tłum. Grażyna Jaroszewicz, Marcin Roszkowski)

RDA – standard katalogowania dla XXI wieku? [ppt] (Marcin Roszkowski, 2010)

Seminarium “RDA in Europe: make it happen!” (Grażyna Jaroszewicz, EBIB, 8/2010)

 

FRBR - FUNCTIONAL REQUIREMENTS FOR BIBLIOGRAPHIC DESCRIPTION

Znaczący wpływ na nowe przepisy katalogowania miał Functional Requirements for Bibliographic Description, koncepcyjny model funkcjonalności danych, opublikowany przez IFLA w 1998 roku. Terminy ustanowione w tym modelu, a także koncepcja układu danych, została wdrożona w postaci RDA.

W modelu FRBR przedstawiono koncepcję układu informacji bibliograficznej, opracowaną poprzez analizę jednostek i relacji występujących w bazach bibliograficznych. Ten koncepcyjny model danych może być rozpatrywany głównie w odniesieniu do dużych i różnorodnych katalogów, w których rejestrowane są różne typy dokumentów. W opracowaniu zawarto również wytyczne odnośnie minimalnego poziomu danych, które należy rejestrować w rekordach, aby spełnić podstawowe oczekiwania użytkowników.

Materiały:

  • FRBR (Functional Requirements for Bibliographic Description), September 1997, as amended and corrected through February 2009.

  • FRAD (Functional Requirements for Authority Data) - projekt pochodny względem FRBR, precyzujący tę koncepcję pod kątem wymagań wobec rekordów wzorcowych.

  • FRSAR (Functional Requirements for Subject Authority Records) - projekt pochodny względem FRBR, precyzujący tę koncepcję pod kątem wymagań wobec haseł przedmiotowych.

 

Kontakt
e-mail: kontakt@bn.org.pl
tel.: (22) 608 29 99
Warszawa, al. Niepodległości 213
więcej informacji o kontakcie...
Mapa witryny